ที่ตั้งและอาณาเขต
ประเทศไทยตั้งอยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทวีปเอเชียมีทั้งหมด 47 ประเทศ และ ดินแดนที่ปกครองตนเองอีก 2 แห่ง คือไต้หวัน และปาเลสไตน์ หากพิจารณาตามลักษณะที่ตั้งของประเทศต่าง ๆ ในทวีปเอเชีย สามารถจำแนกได้เป็น 4 ภูมิภาค ประกอบด้วย
ภูมิภาคเอเชียตะวันตก หรือ ตะวันออกกลาง มีทั้งหมด 17 ประเทศ 1 เขตปกครองตนเอง ได้แก่ สาธารณรัฐตุรกี สาธารณรัฐอาร์เมเนีย สาธารณรัฐอาเซอร์ไบจาน รัฐบาห์เรน จอร์เจีย สาธารณรัฐอิรัก สาธารณรัฐไซปรัส รัฐอิสราเอล ราชอาณาจักรฮัชไมต์จอร์แดน รัฐคูเวต ราชอาณาจักรซาอุดิอาระเบีย สาธารณรัฐเลบานอน รัฐสุลต่านโอมาน รัฐกาตาร์ สาธารณรัฐอาหรับซีเรีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ สาธารณรัฐ เยเมน และดินแดนฝั่งตะวันตกของแม่น้ าจอร์แดน (ปาเลสไตน์)
ภูมิภาคเอเชียใต้ มีทั้งหมด 14 ประเทศ ได้แก่ สาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน รัฐอิสลามอัฟกานิสถาน สาธารณรัฐอินเดีย สาธารณรัฐสังคมนิยมประชาธิปไตยศรีลังกา สาธารณรัฐประชาชนบังกลาเทศ ราชอาณาจักรภูฏาน สาธารณรัฐอิสลามปากีสถาน ราชอาณาจักรเนปาล สาธารณรัฐคาซัคสถาน สาธารณรัฐคีร์กีซ สาธารณรัฐมัลดิฟส์ สาธารณรัฐทาจิกิสถาน สาธารณรัฐอุชเบกิสถาน และเติร์กเมนิสถาน
ภูมิภาคเอเชียตะวันออก มีทั้งหมด 5 ประเทศ และ 1 เขตปกครองตนเอง ได้แก่ สาธารณรัฐประชาชน
จีน มองโกเลีย สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี สาธารณรัฐเกาหลี ญี่ปุ่น และจีนไทเป(ไต้หวัน)
ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีทั้งหมด 11 ประเทศ ได้แก่ สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมีนมาร์
ราชอาณาจักรไทย สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ราชอาณาจักรกัมพูชา สาธารณรัฐสังคมนิยม
เวียดนาม สหพันธรัฐมาเลเซีย สาธารณรัฐสิงคโปร์ เนการาบรูไนดารุสซาลาม สาธารณรัฐอินโดนีเซีย
สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ และสาธารณรัฐประชาธิปไตยติมอร์-เลสเต
1. ที่ตั้ง
ที่ตั้ง (location) หมายถึง ตำแหน่งของสถานที่บนพื้นผิวโลก ซึ่งที่ตั้งของสถานที่ใด ๆ จะแสดงถึง
สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ และความเหมาะสมต่อการประกอบกิจกรรมต่าง ๆ โดยทำเลที่ตั้งของประเทศที่
เหมาะสมจะเป็นปัจจัยสนับสนุนศักยภาพในการพัฒนาให้เกิดความมั่นคงทั้งทางด้านการเมือง เศรษฐกิจ
สังคม และวัฒนธรรมให้เจริญก้าวหน้า หากวิเคราะห์ถึงลักษณะที่ตั้งของประเทศไทย สามารถจำแนกตามที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ และที่ตั้งสัมพันธ์ ดังต่อไปนี้
1.1 ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ (geographic location) หมายถึง ที่ตั้งโดยอ้างอิงจากค่าพิกัดทาง
ภูมิศาสตร์ ประกอบด้วยค่าละติจูด และลองจิจูด ซึ่งที่ตั้งตามแนวละติจูดจะเกี่ยวข้องกับสภาพภูมิอากาศของ
แต่ละภูมิภาค ส่วนที่ตั้งตามแนวลองจิจูดเกี่ยวข้องกับเวลาท้องถิ่นของแต่ละประเทศ สาหรับประเทศไทยมี
ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ดังนี้
1.1.1 ละติจูด (latitude) ประเทศไทยตั้งอยู่ระหว่างละติจูดที่ 5 องศา 36 ลิปดา 37 ฟิลิป
ดาเหนือ ถึงละติจูดที่ 20 องศา 28 ลิปดา 4 ฟิลิปดาเหนือ ซึ่งเป็นที่ตั้งที่อยู่ในเขตภูมิอากาศร้อน โดยมีที่ตั้ง
เป็นลักษณะยาวในแนวเหนือ-ใต้ ประกอบด้วย
(1) จุดพิกัดของตำแหน่งที่อยู่ใต้สุด อยู่ที่ละติจูด 5 องศา 36 ลิปดา 37 ฟิลิปดาเหนือ
และลองจิจูด 101 องศา 08 ลิปดา 19 ฟิลิปดาตะวันออก ซึ่งอยู่ที่จุดแสดงหลักเขตแดนหลักที่ 54 ก. ในเขต
พื้นที่ของต าบลยะรม อาเภอเบตง จังหวัดยะลา
(2) จุดพิกัดของตำแหน่งที่อยู่เหนือสุด อยู่ที่ละติจูด 20 องศา 28 ลิปดา 04 ฟิลิปดา
เหนือ และลองจิจูด 99 องศา 57 ลิปดา 50 ฟิลิปดาตะวันออก ซึ่งอยู่บริเวณที่ลาน้าแม่สายกับแม่น้ารวกไหล
ไปบรรจบกัน อยู่ห่างจากอาเภอแม่สายไปทางตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งอยู่ในเขตพื้นที่ของตำบลแม่สาย อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย
1.1.2 ลองจิจูด (longitude) ประเทศไทยตั้งอยู่ระหว่างลองจิจูดที่ 97 องศา 20 ลิปดา 50 ฟิลิปดาตะวันออก ถึง ลองจิจูดที่ 105 องศา 38 ลิปดา 23 ฟิลิปดาตะวันออก โดยพื้นที่ที่ตั้งอยู่ทางตะวันออก
สุดและตะวันตกสุดดังต่อไปนี้
(1) ตำแหน่งที่ตั้งอยู่ด้านตะวันตกสุด ตั้งอยู่ที่ละติจูด 18 องศา 34 ลิปดา 22 ฟิลิปดาเหนือ และลองจิจูด 97 องศา 20 ลิปดา 50 ฟิลิปดาตะวันออก ซึ่งอยู่บริเวณด้านตะวันตกเฉียงเหนือของดอยผาตั้งกลางแม่น้ำสาละวิน ในเขตพื้นที่ของตำบลแม่คง อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
(2) ตาแหน่งที่ตั้งอยู่ด้านตะวันออกสุด ตั้งอยู่ที่ละติจูด 15 องศา 38 ลิปดา 15 ฟิลิป
ดาเหนือ และลองจิจูด 105 องศา 38 ลิปดา 23 ฟิลิปดาตะวันออก ซึ่งอยู่ในพื้นที่บริเวณแนวรอยต่อระหว่าง
ตำบลหนามแท่งกับตำบลโพธิ์กลาง อาเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี การที่ประเทศไทยตั้งอยู่ระหว่างละติจูด 5 องศา 36 ลิปดา 37 ฟิลิปดาเหนือ ถึงละติจูด 20 องศา 28 ลิปดา 04 ฟิลิปดาเหนือ ซึ่งตั้งอยู่ไม่เกินละติจูดที่ 23 องศา 30 ลิปดาเหนือ (tropic of cancer) จึงทำให้มีลักษณะภูมิอากาศเขตร้อน (tropic zone) แต่เนื่องจากมีพื้นที่ตั้งในแนวเหนือ-ใต้ จึงทำให้พื้นที่แต่ละภูมิภาคมีลักษณะภูมิอากาศแตกต่างกันอย่างหลากหลาย ตั้งแต่เขตร้อนชื้นจนถึงมรสุมเขตร้อน สำหรับการที่ตั้งอยู่ระหว่างลองจิจูดที่ 97 องศา 20 ลิปดาตะวันออก ถึงลองจิจูดที่ 105 องศา 38 ลิปดาตะวันออก จึงทำให้เวลาท้องถิ่นของประเทศไทยเร็วกว่าเวลามาตรฐานที่เมืองกรีนิซ ประเทศอังกฤษ โดยประเทศไทยใช้เส้นเมอริเดียนกลางของเขตเวลา (time zone) ที่ลองจิจูด 105 องศาตะวันออกในการอ้างอิงเวลาท้องถิ่น ซึ่งจะมีเวลาท้องถิ่นเร็วกว่าเวลามาตรฐานกรีนิซ (Greenwich mean time: G.M.T.) ราว 7 ชั่วโมง
1.2 ที่ตั้งสัมพันธ์ (relative location) หมายถึง ที่ตั้งที่มีความเกี่ยวข้องกับอาณาบริเวณที่อยู่
ข้างเคียง สำหรับประเทศไทยตั้งอยู่ในเขตภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีรูปร่างเป็นแนวยาวจาก
ตอนกลางของคาบสมุทรอินโดจีนไปสู่แหลมมลายู เป็นส่วนหนึ่งของแผ่นดินที่อยู่ระหว่างมหาสมุทรอินเดีย
และมหาสมุทรแปซิฟิก นอกจากจะส่งผลต่อลักษณะภูมิอากาศแล้ว นับเป็นทาเลที่ตั้งที่มีศักยภาพเหมาะสมทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง การคมนาคมขนส่ง ทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก โดยมีพื้นที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ข้างเคียง ดังต่อไปนี้
1.2.1 ทิศเหนือ มีลักษณะเป็นภาคพื้นทวีป โดยมีอาณาเขตติดกับประเทศสาธารณรัฐแห่ง
สหภาพเมียนมาร์ และสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ซึ่งส่งผลท าให้พื้นที่ทางตอนเหนือของประเทศมีลักษณะภูมิอากาศแบบภาคพื้นทวีป
1.2.2 ทิศใต้ มีลักษณะเป็นแผ่นดินเรียวยาวสู่ทางตอนใต้ โดยมีทะเลอันดามันและอ่าวไทย
ขนาบอยู่ 2 ด้าน ส่วนบริเวณปลายสุดติดกับอาณาเขตของประเทศสหพันธรัฐมาเลเซีย ลักษณะดังกล่าวท าให้ภาคใต้ของประเทศมีลักษณะอากาศแบบภาคพื้นสมุทร
1.2.3 ทิศตะวันออก อาณาเขตทางตอนเหนือติดกับประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตย
ประชาชนลาวต่อเนื่องสู่ทางใต้ผ่านเขตแดนประเทศราชอาณาจักรกัมพูชา ต่อเนื่องไปยังอ่าวไทยในภาค
ตะวันออก ภาคตะวันตกและภาคใต้
1.2.4 ทิศตะวันตก อาณาเขตทางตอนเหนือติดกับประเทศสหภาพพม่า ต่อเนื่องสู่ทะเลอัน
ดามันในพื้นที่ภาคใต้ของประเทศ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น